Fotoblog  Jan-Willem van Rijs

Bevrijdingsfestival Brielle 2019

Het bevrijdingsfestival in Brielle werd dit jaar voor de zevende keer georganiseerd. Na afwezigheid van afgelopen jaar werden alle activiteiten weer uitgevoerd en kon ik een vervolg geven aan Bevrijdingsfestival Brielle 2017. De parade met daarbij veteranen, de muzikale optredens, de reënactments, de rondrit, de kampementen en de mock battle. Niet te vergeten de herdenking van de gevallenen. Vier dagen van herdenking en bevrijding. Ik kon niet alle dagen aanwezig zijn, maar de dag van de mock battle is voor mij, om te fotograferen, wel de mooiste dag.

Zo waren wij vroeg van huis gegaan en hebben wij de kampementen bezocht, waar een serene rust heerste. De bewoners waren nog niet allemaal ontwaakt, maar er was toch een klein beetje leven. De kampementen zouden weliswaar in de middag na de mock battle geopend worden, maar gelukkig was er wel het nodige te zien en te fotograferen.

De lucht van plunje en olie roept altijd weer herinneringen op aan mijn eigen dienstplicht en het voelt alsof je een beetje thuiskomt. Gelukkig zag ik een Amerikaanse collega uit 1944 die met zijn camera de nodige documentaires aan het filmen was. Hij wilde wel poseren.

Even later waren we in het kampement van de Duitsers, die dat dit jaar deelden met Engelsen en Schotten. Dat was wel even vreemd om te zien. Twee jaar geleden was het kampement geheel van de Duitsers en dan ook aanzienlijk uitgebreider. Ik weet niet of dit door de zondag kwam, maar het stelde eigenlijk niet zoveel meer voor.

Na het bezoek van de kampementen zijn we door de winkelstraat in de richting van de Markt gelopen. In de diverse winkels was aandacht besteed aan de bezetting en bevrijding. In ieder geval lagen de nodige etalages vol met goederen uit de oorlog. Bonnenboekjes, id-bewijzen, delen van munitie en vele zaken die aan de bezetting en de bevrijding deed denken. Toch wel leuk om dat te zien.

Aan de Markt stond die dan. De tank van luitenant Hubert Gruber. Je hoorde hem al zeggen: “Would you like to come for a ride in my little tank? Helaas was deze nogal verwaarloosd, maar blijkbaar een leuk speeltje om je er in te laten fotograferen. Dat heb ik aan anderen overgelaten en maar aan mij voorbij laten gaan.

Na onze koffie break liepen we nog wat door de winkelstraat. Een Amerikaans transport had dit zelfde idee en het leverde een mooi fotomoment op.

In de middag begon de mock battle. We wilden nog even wat modellen fotograferen die daar liepen, maar werden helaas niet meer op het terrein toegelaten, hetgeen ook wel logisch was. Er vielen mij wel direct twee zaken op. Er werd een vlag opgehangen, die niet van origine  Hitler Duits was. Hij leek er wel op, maar dit betrof een vlag van de rechts-extremistische Afrikaner weerstandsbeweging. Heel vreemd.

Het tweede was slecht nieuws voor ons. Er lag een nogal grote boot in de gracht. Op zich niet erg, ware het niet dat deze precies tussen het podium en het publiek in lag. Daarachter stond ook het met hekken afgebakende vak van de persfotografen. Een beetje een vreemde plek, omdat het zicht om te fotograferen nogal belemmerd werd door dit schip. De hekken werden even later wel verplaatst.

We vonden een plaats recht voor het podium en het Duitse hoofdkwartier en konden zo het dagelijks leven van Brielle in 1944 mee maken. Wij hadden naar voren vrij zicht en konden het spektakel fotograferen. Echter kwam daar probleem drie. Op de vlonder aan de overkant liepen ook fotografen. We telden er tien en deze liepen constant in de weg.  Nu waren die er twee jaar geleden ook wel, maar het leek er op dat er nu meer waren.

Gedurende het programma werd het steeds lastiger om af een toe een goede plaat te maken. In het begin ging het nog wel. De opstart van het programma duurde best lang er werd veel heen en weer gelopen, gefietst en gereden. Een mooi moment om nog foto’s te maken, omdat Brielle 1944 nog in rustte was. Maar langzaam werden de acties opgevoerd. Het begon met hier en daar wat aanhoudingen van burgers, waarna het verzet een overval pleegde op het hoofdkwartier.

Daarna volgden de acties van de Duitsers en werd bijna iedereen gecontroleerd. Meegevoerde kazen werden in beslag genomen en arrestanten werden gehoord. Ergens op de kade werd een geallieerde piloot opgepakt, maar dat kregen wij vanaf ons uitzicht op de boot niet helemaal mee.

Zonder uitnodiging en zonder aankondiging verscheen er een motorboot in de gracht. De boot werd bestuurd door ene meneer Adolf H. uit Berlijn. Ik vond het wel grappig, maar uit het publiek was vertwijfeling te horen. Was dit leuk of een idiote grap. Ik deel het laatste. De persoon was zo weg en dat was ongetwijfeld niet omdat de Duitsers aan de verliezende hand waren. Heel wat mensen uit het publiek hebben het volgens mij niet meegekregen.

Bij aanvang van het gevecht tussen de Duitsers en de geallieerden ontnam de boot ons heel wat zicht. De aanval van de geallieerden was hierdoor slecht te zien en al helemaal niet te fotograferen. Ik had achteraf nog heel wat moeten croppen, maar dat ging mij eigenlijk te ver. De aanval was gewoon niet te fotograferen en af en toe ook niet te volgen. Om toch nog wat te zien gingen mensen vooraan staan, zodat het zicht totaal ontnomen werd.

Toen de geallieerden recht voor ons kwamen was het eea weer te fotograferen, maar begonnen de fotografen weer op een kluitje te staan.

Ik vond het wel weer fantastisch om mee te maken. Mijn complimenten voor de organisatie en de acteurs. Ik heb er weer van genoten. Mijn foto’s zijn helaas niet zo fantastisch dit jaar. Hopelijk dat er volgend jaar geen boten voor het decor liggen. Na de late lunch zijn we naar de kampementen gelopen. Helaas werd daar al heel wat afgebroken.  Hier en daar nog wat foto’s gemaakt.

Op weg naar de parkeerplaats bleek dat alle boten ineens weg waren. Als ze dat nu eerder hadden gedaan.

We hadden in ieder geval weer een bijzondere dag gehad en het was toch fantastisch dat alles weer georganiseerd kon worden. Vanuit de organisatie werd al aangegeven om de ongemakken al mee te nemen in de evaluatie. Dat zou mooi zijn. Misschien tot volgend jaar.